Mầm xanh trên nền nương rẫy cũ
Thành lập từ năm 1962, Vườn quốc gia Cúc Phương, "anh cả" của hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam, nuôi dưỡng hơn 2.200 loài thực vật cùng vô số loài động vật quý hiếm. Thế nhưng, đằng sau vẻ hùng vĩ bạt ngàn ấy là những "vết sẹo" lịch sử. Trước năm 1988, khi các bản làng còn sinh sống trong vùng lõi, nhiều diện tích rừng bị khai thác nghèo kiệt để làm nương rẫy. Dù đồng bào đã di dời ra vùng đệm, tiến trình tự phục hồi của tự nhiên nơi đây vẫn diễn ra rất chậm chạp.
Người dân bản địa đã quay lại khu nương rẫy cũ để chung sức phủ xanh Cúc Phương. Ảnh: Xuân Hào.
Thấu hiểu thực trạng đó, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia đã phối hợp cùng Ban Quản lý Vườn quốc gia Cúc Phương triển khai chương trình "Chung sức trồng rừng và trải nghiệm thiên nhiên". Ngay tại Khu 18, vùng đất trang trại cũ đang rất cần cải tạo, hơn 60 đại diện doanh nghiệp và tình nguyện viên đã cùng hạ giống hàng nghìn cây gỗ bản địa như re gừng, chò, giổi xanh, kim giao.
Mỗi cây non được hạ trồng hôm nay đều mang theo hy vọng xanh, khát vọng xanh. Ảnh: Xuân Hào.
Những cây bản địa được trồng và phục hồi hôm nay sẽ góp phần tạo nguồn hạt giống tự nhiên cho 30-50 năm tới. Nhìn xa hơn, khi cây sinh trưởng, sinh khối rừng từng bước được gia tăng sẽ nâng khả năng hấp thụ và lưu giữ các-bon của hệ sinh thái rừng.
Khung chính sách các-bon và áp lực chuyển dịch xanh của doanh nghiệp
Trong mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, rừng có vai trò đặc biệt bởi khả năng hấp thụ và lưu giữ các-bon. Vì vậy, phục hồi những diện tích rừng bị suy thoái không chỉ mang ý nghĩa tái tạo hệ sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học mà còn góp phần duy trì và gia tăng bể hấp thụ các-bon.
Việc trực tiếp tham gia trồng từng gốc chò, gốc giổi là cách các tổ chức, doanh nghiệp 'trả lại' nguồn lực cho thiên nhiên. Ảnh: Xuân Hào.
Theo đại diện Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển sinh vật Cúc Phương, Vườn hiện có 16.000 ha bảo vệ nghiêm ngặt và 4.000 ha khu phục hồi sinh thái. Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách nhà nước có hạn, việc huy động xã hội hóa để tái sinh cây gỗ lớn là lời giải then chốt.
Công ty chế biến gỗ Nam Định hay Công ty Cổ phần Gỗ An Cường đã đồng hành với Gaia gieo hơn 7.000 cây trong 4 năm. Thay vì dừng ở hoạt động trồng cây, chương trình gắn với quá trình chăm sóc và giám sát để những cây được trồng có điều kiện phát triển thành một phần của hệ sinh thái rừng. Hoạt động này thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đồng thời tiến tới đáp ứng tiêu chuẩn thực hành ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) và tạo dựng lợi thế cạnh tranh khi hàng rào các-bon khắt khe từ các thị trường quốc tế chính thức áp đặt.
Tại Cúc Phương, việc trồng bổ sung các loài cây gỗ bản địa trên những khu vực nương rẫy cũ là một quá trình dài hạn. Hiệu quả không nằm ở số cây được trồng tại một thời điểm, mà phụ thuộc vào tỷ lệ cây sống, quá trình sinh trưởng, khả năng hình thành sinh khối và phục hồi cấu trúc hệ sinh thái rừng.
Những cây chò, giổi, re gừng hay kim giao được trồng tại Khu 18 cần nhiều năm để trở thành một phần của đại ngàn Cúc Phương. Nhưng chính quá trình phục hồi ấy từng bước tái tạo sinh khối, nối lại hệ sinh thái và gia tăng khả năng hấp thụ, lưu giữ các-bon của rừng. Từ những “khoảng trống” của nương rẫy cũ, một bể hấp thụ các-bon tự nhiên đang từng bước được phục hồi.
.png&w=3840&q=75)
